Kuran-ı Kerim 42. Sure Şura Suresi Türkçe Meali Oku

Mekke’de nazil olmuş olup 53 ayettir. Adını, 38. ayette geçen ve toplum yönetiminde pek önemli olan şura kavramından almıştır. Bu surenin hedefi, bütün hak peygamberlerin İslam dinini tebliğ ettiklerini bildirmek ve bu dinin karşısına çıkanları uyarmaktır. Müminleri ise cennetle müjdelemektir. Sure Kur’an vahyine işaret ederek başladığı gibi, yine aynı konu hakkında tafsilat vererek sona ermektedir.

Bismillahirrahmanirrahim.

1-2 – Ha, Mim. Ayn, Sin, Kaf.

3 – (O üstün kudret, tam hüküm ve hikmet sahibi) aziz ve hakim olan Allah, böylece sana da, senden önceki resullere de buyruklarını vahyeder.

Vahy: Asıl muhatabı dışında kimsenin anlayamayacağı derecede mesela, bir elektrik akımının geçmesi gibi gizli ve hızlı işaretle bildirme anlamınadır.

4 – Göklerde ve yerde ne varsa O’nundur. O, yüceler yücesidir, pek büyüktür.

5 – Öyle ki neredeyse gökler üstlerinden yarılacaklar.

Melekler Rab’lerini överek tenzih ve takdis eder ve yerde bulunanlar için mağfiret dilerler.

İyi bilin ki, gafur ve rahim O’dur (affı, merhamet ve ihsanı pek boldur). [40,7]

Allah engin merhametiyle yoldan çıkmış, isyankar, Kendisini bile inkar eden müşriklere yıllarca mühlet verir, rızıklarını vermeye devam eder. O kadar ki onlar neredeyse bu dünyanın bir sahibi olmadığını zannetmeye bile giderler.

6 – Allah’tan başka bir takım hamiler (veliler) edinenlere gelince, Allah onları daima gözetleyip kontrol etmektedir, sen onlar üzerinde yönetici değilsin.

Kur’an-ı Kerimde veli kelimesi hami, koruyucu, idareci, ilah, dost, yardımcı gibi anlamlarda kullanılmıştır.  a-Bir şahıs, başkasının koyduğu kanunlara ve hükümlere uyarsa onu veli edinmiş sayılır [4,119; 7,30] b-Bir şahıs, birinin yol gösterdiğine inanıp, öbür yolların yanlışlığını düşünürse onu veli edinmiştir [2,257; 17,97] c-Bir kimse, kötülüklerini gözardı ederek, bir başkasının ahirette kendisini kurtaracağına inanırsa onu veli edinmiş olur. [6,51; 29,22] d-Bir şahsın, kendisine mal ve evlat vereceğine ve diğer ihtiyaçlarını gidereceğine inanırsa onu veli edinmiştir [11,20; 13,16].

7 – Böylece sana Arapça bir Kur’an vahyettik ki sen Anakent olan Mekke ile bütün etrafını uyarıp irşad edesin ve gerçekleşeceğinde hiç şüphe olmayan mahşer günündeki büyük buluşmayı haber veresin.

O ne müthiş manzara: Bir kısım cennette… bir kısım cehennemde! [64,9; 11,103-105]

8 – Eğer Allah dileseydi bütün insanları, aynı dine bağlı, tek ümmet yapardı.

Ama O, insanların hak etmelerine göre dilediği kimseyi rahmetine dahil eder, Zalimlerin ise ne hamileri, ne de yardımcıları vardır.

9 – Gerçek bu iken, bilakis onlar Allah’tan başka birtakım hamiler edindiler. Olacak iş midir bu! Hami ancak Allah’tır, ölüleri diriltecek de O’dur ve O her şeye kadirdir.

10 – Hangi hususta ihtilaf ederseniz bilin ki O’nun hükmü, Allah’a aittir. İşte Rabbim olan Allah budur.

Ben de yalnız O’na dayanır ve güvenir, O’na yönelip gönül veririm. [4,59]

11 – O gökleri ve yeri yoktan yaratandır.

Size kendi nefislerinizden eşler yarattığı gibi davarlara da eşler yarattı. O, bu düzen içinde sizi üretiyor.

Onun benzeri hiçbir şey yoktur. O, her şeyi hakkıyla işitir ve bilir.

Bu ayet, Allah’ın sıfatları konusunda muhkem bir ayettir. Aynı konuda bir çok müteşabih ayet de vardır. Zira Kur’an-ı Kerim’in üslubuna müşahhas anlatım metodu hakimdir. Müteşabih ayetlerin zahirleri ilk anda, Allah’ın bazı sıfat, isim ve fiillerini yaratıklardaki kavramlarla ifade ettiğinden, bir benzerlik hatıra gelebilir. İşte bu benzetmeyi gidermek için o müteşabih ayetler bu gibi muhkem ayetlerin ışığında incelenir. Böylece Allah’ın zat, sıfat ve fiillerinde hiçbir yaratığa benzemediği kesinlikle anlaşılır.

12 – Göklerin ve yerin hazinelerinin anahtarları O’nun yanındadır.

Dilediğinin nasibini bollaştırır, dilediği kimsenin nasibini daraltır. Çünkü O, her şeyi bildiği gibi her duruma en uygun olanı da bilir.

13 – O, “Dini doğru anlayıp hükümlerini uygulayın ve o hususta tefrikaya düşmeyin” diye, din esasları olarak Nuh’a emrettiğini, hem sana vahyettiğimizi, keza İbrahim’e, Musa’ya, Îsa’ya emrettiğimizi sizin için de din kıldı.

Senin insanları davet ettiğin esaslar, müşriklere çok ağır gelmektedir.

Halbuki Allah dilediği kullarını bu din için seçer ve gönülden Kendine yöneleni ona hidayet eder. [33,7; 5,48]

14 – Geçmiş ümmetler, ancak kendilerine buna (tefrikanın haram olduğuna) dair bilgi ulaştıktan sonra, sırf aralarındaki ihtiras ve haset yüzünden, bölündüler.

Daha önce Rabbin tarafından yürürlüğe konulan vaad, yani cezayı belirli süreye, kıyamete kadar erteleme sözü olmasaydı, onların işleri çoktan bitmişti bile.

Ehl-i kitaptan sonra kitaba varis kılınanlar (Mekke müşrikleri) onun hakkında derin bir şüphe içindedirler.

15 – Onun için sen durma, hakka davet et ve sana emredildiği tarzda dosdoğru ol, sakın onların keyiflerine uyma ve şöyle de:

“Allah hangi kitabı indirmişse ben ona inandım.

Hem bana, aranızda adaletle hükmetmem emri verildi.

Allah bizim de sizin de Rabbinizdir.

Bizim işlerimizin sorumluluğu bize, sizinkilerinki ise size aittir.

Bizimle sizin aranızda bir tartışma sebebi yoktur.

Allah hepimizi bir arada toplayacaktır.

Hepimiz de O’nun huzuruna götürüleceğiz.” [10,41]

16 – İnsanların çoğu dine daveti kabul edip girdikten sonra,

Allah’ın dini hakkında hala, ileri geri tartışanların itirazları, Rab’leri yanında boştur.

Onlara büyük bir gazap ve şiddetli bir azap vardır.

İtirazları boştur; zira ne nakli, ne akli; ne teorik ne pratik hiçbir tutamakları yoktur. İlmi ve ameli açıdan güzelliği ve haklılığı ortada olan hak ve istikamet karşısında yapılan münakaşa, sırf bir haksızlık ilanından ibaret kalır.

17 – Allah hakkı bildirip ikame etmek için kitabı ve adalet ölçüsünü indirmiştir.

Hep gerçeği bildiren o kitabın bildirdiği kıyamet, ne bilirsin, belki de yakın olabilir? [57,25; 55,7-9]

Bu ayet Kur’an, kainat mizanı (dengesi) ve kıyamet arasında tam bir irtibat bulunduğunu gösterir. Kur’an dünya dengesini en güzel şekilde kurmayı öğreten bir kitaptır. Hayatın gidişatını iyi inceleyen kimse, dünyanın da bir sonu olup ebedi bir hayatın başlamasını bildiren kıyametin geleceğini anlar. Fakat inanmayan kafirler acele gelmesini isterken, müminler sabırla, tayin edilen vakti gözler, hatta onun dehşetinden endişe ederler.

18 – Kıyamet saatinin gelmesini acele ile isteyenler, ona inanmayanlardır.

Müminler ise O’nun gerçekten vaki olacağını bilir ve ondan kaçınırlar.

Kıyamet hakkında münakaşa edenler, haktan ve gerçekten çok uzak, derin bir sapıklık içindedirler.

19 – Allah kullarına büyük lütuf sahibidir.

Dilediği her kulunu, bir türlü rızıklandırır. O, pek kuvvetlidir, üstün kudret sahibidir. [11,6]

20 – Kim ahiret mahsülü isterse, onun ürünlerini fazla fazla artırırız.

Kim de sırf dünya menfaati isterse ona da ondan veririz, ama ahirette onun hiç nasibi olmaz. [17,21; 2,201]

21 – Yoksa Yüce Allah’ın izin vermediği birtakım şeyleri

kendilerine din diye kabul ettirmek isteyen putları mı var?

Şayet Allah’ın cezayı ertelemeye dair hükmü olmasaydı işleri çoktan bitirilmişti.

Zalimlere elbette gayet acı bir azap vardır.

22 – Büyük duruşma günü zalimlerin, kendi yaptıkları işlerden bucak bucak uzak durup, korkudan titrediklerini görürsün.

Halbuki çare yok, onların cezası tepelerinin üstünde durmaktadır.

İman edip makbul işler işleyenler ise, cennet bahçelerindedirler.

Rab’leri yanında, cennette, istedikleri ne varsa kendilerine verilecektir.

İşte bu da pek büyük bir lütuftur.

23 – İşte bu, Allah’ın iman edip makbul ve güzel işler yapan kullarına verdiği mutluluk müjdesidir. De ki: Ben bu risalet ve irşad hizmetinden ötürü, sizden akrabalık sevgisinden başka beklediğim hiçbir karşılık yoktur.

İşte kim böyle bir sevgi olsun, başka iyi işler olsun gerçekleştirirse, Biz de onun o iyiliğinin sevap ve mükafatını kat kat artırırız. Çünkü Allah gafurdur, şekurdur (çok affedicidir, kullarının az işlerini fazlasıyla ödüllendirir). [4,40]

Buradaki akrabalık sevgisi şu şekillerde olabilir: 1.Hz. Peygambere (a.s.) şöyle demesi emrediliyor: “Sizden hiçbir ücret istemiyorum, sadece size olan akrabalığım sebebiyle, bu yakınlığın hukukunu gözetmenizi, bundan ötürü, bana bir sevgi göstermenizi temenni ediyorum.”   2.“Sizden sadece benim en yakın akrabalarıma (Ali, Fatıma ve evlatlarına) sevgi beslemenizi istiyorum.”   3.Allah’a güzel davranışlarla yaklaşmayı arzu etmenizi istiyorum.” Bu son mana hem daha genel, hem de ayetin öncesine ve sonrasına daha uygundur.

24 – Yoksa senin hakkında: “Allah adına yalan uydurdu”mu diyorlar? (Bunun gerçekle hiçbir ilgisi olamaz. Zira buna ancak kalbi mühürlü bazı beyinsizler cür’et edebilir).

Halbuki Allah dilerse senin kalbini mühürler. Allah batılı imha eder, hakkı ise indirdiği kitapla kuvvetlendirir. Gerçekten O, kalblerin içinde ne varsa bilir. [69,40-47]

25 – O’dur ki kullarının tövbesini kabul eder, günahlarını affeder. Hem sizin bütün yaptıklarınızı da bilir.

26 – Hem iman edip makbul ve güzel işler yapanların dualarına karşılık verir, hatta lütuf ve ihsanından onların ödüllerini artırır. Kafirlere ise şiddetli bir azap vardır.

27 – Eğer Allah kullarına rızık ve imkanları bol bol yaysaydı, onlar dünyada azarlardı.

Lakin O, bu imkanları dilediği bir ölçüye göre indirir. Çünkü O kullarından haberdar olup onların bütün yaptıklarını ve yapacaklarını görmektedir.

Toplumun bütün fertlerini üretimde olduğu gibi tüketimde de eşit hale getirme hayali peşinde koşmanın tutunduğu 2. dünya savaşı sonrası Avrupasında dini inkar eden J.P. Sartre, kendisi gibi münkir bir Sovyet yazarının şu tesbitini, benimseyerek nakletmiştir. Bu ayet-i kerimenin ihtiva ettiği gerçeğe, en aykırı bir tarafın tesbiti olması itibariyle onu nakletmekte fayda görüyorum: “Refah, herkese şamil olunca, işte o zaman insanlığın trajedisi, yani sonu başlayacaktır” (H. Rousseau, Les Religions, s. 9-10.) Demek ki, Allah’ın bu dünyayı ve insanlığı yönetmesinin hikmetli ve pek isabetli olduğunu, gerçeği görmesini bilen herkes ikrar etmek zorundadır.

28 – O’dur ki insanlar artık ümitlerini kestikten sonra yağmur indirir, rahmetini her tarafa yayar. O, gerçek dost ve hamidir, bütün övgülere ve hamdlere layıktır.

29 – Göklerin ve yerin yaratılması ve oralarda bütün canlıları yaratıp üretmesi, O’nun kudretinin ve hikmetinin delillerindendir. O elbette dilediği zaman onları mahşerde toplamaya da kadirdir.

30 – Başınıza gelen her musibet, işlediğiniz günahlar (ihmal ve kusurlarınız) sebebiyledir, hatta Allah günahlarınızın çoğunu da affeder. [35,45; 4,79]

Bu hitap günahkarlaradır. Fakat gösterecekleri sabır sayesinde yüksek derecelere ulaştırılmak gibi sebeplerle, günahkar olmayanların başlarına gelen musibetler de yok değildir.

Müminlere gelen sıkıntılar, onlar için keffarettir. Allah’ın dinine hizmet için çalışan kimsenin çektiği sıkıntılar ise, onun sadece günahlarına keffaret olmakla kalmayıp aynı zamanda Allah katındaki derecesinin de yükselmesine vesiledir. Dolayısıyla öyle bir zatın, günahlarının cezasını ödediğini düşünmek çok yanlıştır.

31 – Siz, kaçmakla Allah’ın cezasından kendinizi kurtaramazsınız. Sizin Allah’tan başka ne haminiz, ne de yardımcınız yoktur.

32-35 – Denizlerde dağlar gibi akıp giden gemiler de O’nun kudretinin ve hikmetinin delillerindendir. Eğer O dilerse rüzgarı durdurur, gemiler de denizin üstünde durakalır. Elbette bunda sabrı ve şükrü bol olanlar için alacak ibretler vardır.

Yahut işledikleri günahlar sebebiyle o gemileri batırır, günahların birçoğunu da affeder.

Böyle yapmasının bir sebebi de, ayetlerimiz hakkında tartışanların kaçacak bir yerleri olmadığını onlara bildirmektir.

Kureyşliler ticaret amacıyla Hind okyanusuna, Afrika’nın sahil ülkelerine gemilerle yolculuk yapıyor, Kızıl Deniz’den geçiyorlardı.

36 – Size verilen ne varsa hep dünya hayatının geçici metaıdır. Allah’ın yanında, ahirette olan nimetler ise iman edenler ve Rab’lerine güvenenler için hem daha değerli, hem de devamlıdır.

37 – Onlar öyle kimselerdir ki büyük günahlardan ve hayasız çirkin işlerden kaçınırlar, kızdıkları zaman öfkelerini yutar, karşıdakinin kusurlarını affederler. [3,134]

38 – Onlar öyle kimselerdir ki Rab’lerinin çağrısına kulak verip, namazı hakkıyla ifa ederler.

İşlerini istişare ile yürütürler, kendilerine nasib ettiğimiz imkanlardan hayırlı işlerde sarf ederler [3,159]

İstişare şunlardan dolayı gereklidir: 1.Eğer bir mesele iki veya daha fazla kişiyi ilgilendirdiği halde, o konuda bir kişi karar verirse, diğerlerine haksızlık edilmiş olur. 2.Müşterek işlerde bir kimse tek başına karar vermek istiyorsa bu, ya kendi çıkarını gözetmesinden, ya da kendisini öbür kişilerden üstün görmesinden ileri gelir. Her iki durum da geçerli olamaz. 3.Müşterek işler hakkında karar vermek büyük sorumluluktur. Ahirette hesap vereceğine inanan hiç kimse, bu yükü tek başına yüklenmemelidir.

Hz. Peygamber (a.s.) ashabı ile istişare ettiği gibi, ondan sonra ashab da bunu yapmıştır. Mesela: halife seçimi, mürtedlerle savaş, şarap içenlere verilecek ceza, Irak arazisinin durumu gibi birçok konuda müşavere yapmışlardır.

39 – Onlar o kimselerdir ki zulme maruz kaldıklarında yardımlaşıp haklarını alırlar. {KM, Çıkış 32,26-29; Luka 19,27}

40 – Ama unutmayın ki haksızlığın karşılığı, yapılan haksızlık kadar olabilir, fazlası helal olmaz.

Bununla beraber kim affeder, haksızlık edenle arasını düzeltirse onun da mükafatı artık Allah’a yaraşan tarzda olur.

Şu kesindir ki Allah zalimleri sevmez. [2,194; 16,126]

41 – Kim zulme uğradıktan sonra hakkını alırsa, bunlara hiç bir sorumluluk yoktur.

42 – Sorumlu olanlar, ancak insanlara zulmedenler ve ülkede haksız yere başkalarının hukukuna saldıranlardır.

İşte böylelerinin hakkı gayet acı bir azaptır.

43 – Her kim dişini sıkarak sabr eder ve kusurları affederse,

işte onun bu hareketi, ancak büyüklere yaraşan örnek alınacak davranışlardandır.

44 – Allah kimi şaşırtırsa, artık ondan sonra kendisini koruyacak hiçbir hami bulunamaz.

O zalimlerin azabı görünce, imanlı itaatli kul olmak için “Acaba geri dönme imkanı var mıdır?” dediklerini görürsün. [18,17; 6,27-28]

45 – Onları uğradıkları zilletten dolayı boyunları bükük, yürekleri titrer vaziyette cehennemin önüne getirildiklerinde, korkudan, sadece göz ucuyla ateşe baktıklarını fark edersin.

Müminler ise (bu manzara karşısında): “En büyük kayba uğrayanlar, hem kendilerini hem de ailelerini kıyamet gününde hüsrana sürükleyenlerdir.” derler.

İyi bilin ki zalimler devamlı bir azap içindedirler.

46 – Kendilerine, Allah’tan başka yardım edecek dostları da yoktur artık.

Allah kimi şaşırtırsa artık onun için hiçbir kurtuluş yolu yoktur.

47 – Allah tarafından gelecek ve geri çevrilmesi mümkün olmayacak olan gün gelmeden önce

Rabbinizin çağrısını kabul edip O’na dönün.

Yoksa o gün ne sığınacak bir delik bulabilirsiniz, ne de yaptıklarınızı inkara bir çare! [75, 10-12]

Ayetin son cümlesi şu anlamlara gelebilir:  1.Yaptığınız kötülükleri inkar edemeyeceksiniz. 2.Kimlik değiştirmek suretiyle ortadan kaybolamazsınız. 3.Karşısında bulunduğunuz şeye kızamayacaksınız. 4.Bu durumdan kendinizi kurtarmanıza imkan yoktur.

48 – Eğer bu çağrıya sırtlarını dönerlerse, hoş biz de seni üzerlerine bekçi göndermedik ya!

Senin görevin sadece tebliğdir.

Biz insana tarafımızdan bir nimet tattırırsak o ferahlar, şımarır.

Ama başlarına, yine kendi işledikleri hatalar sebebiyle bir sıkıntı gelirse insan hemen nankörleşir. [2,272; 13,40]

49-50 – Göklerin ve yerin hakimiyeti Allah’ındır. O dilediğini yaratır.

Dilediğine kız evlat, dilediğine erkek evlat verir, yahut kızlı oğlanlı olarak her iki cinsten karma yapar.

Dilediğini de kısır bırakır.

O her şeyi mükemmel bilir, dilediği her şeye kadirdir.

51 – Allah bir insana ancak vahiy yoluyla veya bir perde arkasından hitab eder, yahut ona Kendi izniyle dilediğini vahyedecek bir elçi gönderir.

Çünkü O yüceler yücesidir, tam hüküm ve hikmet sahibidir.

52 – İşte böylece sana da emrimizden bir ruh vahyettik. Halbuki sen daha önce kitap nedir, iman nedir bilmezdin.

Lakin Biz onu, kullarımızdan dilediklerimize doğru yolu gösteren bir nur kıldık.

Sen gerçekten insanlara doğru yolu gösterirsin. [41,44; 4,174]

53 – Yani göklerde ve yerde bulunan her şeyin sahibi olan Allah’ın yolunu gösterirsin.

İyi bilin ki bütün işler eninde sonunda Allah’a döner, kararlar O’ndan çıkar.